In de late avond van 20 januari 2026 vond in de studio van Eva Jinek op NPO 1 een van de meest explosieve televisieconfrontaties plaats die de Nederlandse politiek in jaren heeft gezien. Minister van Klimaat en Energie Rob Jetten (D66), die al maanden onder vuur ligt vanwege het zogenoemde ‘congres- en vliegschandaal’, werd door presentatrice Eva Jinek live voor de camera’s vernederd. Wat begon als een regulier vraaggesprek over de begrotingsdiscipline van het kabinet-Schoof II, escaleerde binnen enkele minuten tot een ongekend persoonlijk en politiek drama.

Het schandaal draait om de openbaring, eerder deze maand door Follow the Money en De Telegraaf, dat diverse bewindspersonen – waaronder Jetten zelf – de afgelopen twee jaar honderdduizenden euro’s aan belastinggeld hebben besteed aan luxe conferenties in het buitenland, privévliegtuigen en exorbitante diners. Volgens gelekte facturen gaf alleen al het ministerie van Klimaat en Energie in 2024 en 2025 meer dan €1,8 miljoen uit aan ‘strategische bijeenkomsten’ in steden als Dubai, New York en Davos, terwijl Nederlanders kampen met hoge energierekeningen en een stagnerende koopkracht.

Eva Jinek opende het gesprek scherp: “Minister Jetten, u bent de man die Nederland wil laten geloven dat we allemaal moeten bezuinigen op gas, stroom en vliegreizen om het klimaat te redden. Tegelijkertijd vliegt u zelf businessclass naar COP-conferenties en dineert u met driedubbele Michelin-sterren terwijl gezinnen met twee kinderen niet eens meer weten hoe ze de energierekening moeten betalen. Hoe durft u?”

Jetten probeerde kalm te antwoorden en wees op de noodzaak van internationale samenwerking in de energietransitie. Maar Jinek liet hem niet wegkomen. Ze haalde een concrete factuur tevoorschijn die op sociale media al dagen viraal ging: een diner van €4.872 voor twaalf personen in een sterrenrestaurant in Genève, betaald uit overheidsgeld. “Dit is geen internationale samenwerking, dit is pure decadentie op kosten van de burger,” beet ze hem toe.

Toen Jetten probeerde te counteren met de opmerking dat “zulke bijeenkomsten essentieel zijn om Nederland op de wereldkaart te houden”, verloor Jinek zichtbaar haar geduld. Ze stond half op uit haar stoel en richtte zich rechtstreeks tot de camera: “U bent niets meer dan een dankbare marionet van de School – houd je mond dicht en geef het geld terug aan de burgers!”

De studio viel stil. Jetten werd zichtbaar bleek, zijn handen trilden licht toen hij het glas water pakte. Na enkele seconden stilte beet hij terug: “Dat is een buitengewoon ongepaste en nutteloze opmerking van een journalist die blijkbaar meer geïnteresseerd is in sensatie dan in feiten.” Maar zijn stem trilde en brak halverwege de zin.

De daaropvolgende acht seconden waren oorverdovend stil. Toen barstte het applaus los – niet alleen van het publiek in de zaal, maar ook van de crew achter de schermen. Het geluid zwol aan tot een donderend geraas dat de hele studio op zijn grondvesten deed trillen. Jinek bleef staan, armen over elkaar, en keek Jetten strak aan terwijl het applaus minutenlang aanhield.

Binnen vier minuten na het fragment explodeerde het internet. Op X (voorheen Twitter) bereikte de hashtag #JettenAftreden binnen een halfuur de trending-top-1 in Nederland met meer dan 180.000 berichten. Duizenden Nederlanders deelden screenshots van de confrontatie met commentaren als “Eindelijk iemand die zegt wat we allemaal denken”, “Marionet van de elite”, en “Geef ons geld terug!”. Ook op Facebook en Instagram ging het fragment viraal; de clip werd meer dan 2,7 miljoen keer bekeken voordat de nacht voorbij was.

Politieke analisten spreken inmiddels van een kantelpunt. “Dit was niet zomaar een pittig interview,” zegt politiek commentator Tom-Jan Meeus in een reactie op NOS. “Dit was een publieke executie van een minister die al maanden symbool staat voor de kloof tussen Den Haag en de rest van Nederland. De timing kon niet slechter: vlak na de rellen in meerdere steden over hoge woonlasten en energieprijzen, en terwijl het kabinet al wankelt door interne spanningen tussen PVV, VVD, NSC en BBB.”

Het kabinet-Schoof II, dat in juli 2025 aantrad, kampt al maanden met forse weerstand tegen het immigratie- en asielbeleid, maar ook tegen de voortdurende bezuinigingen in zorg, onderwijs en sociale zekerheid. Tegelijkertijd worden bewindspersonen beticht van een luxe levensstijl die haaks staat op de soberheid die ze van burgers eisen. Jetten, die in eerdere kabinetten al vaak als ‘kroonprins van D66’ werd gezien, is nu het gezicht geworden van die vermeende hypocrisie.

In de uren na de uitzending groeide de druk op Jetten explosief. BBB-leider Caroline van der Plas twitterde: “Als je als minister luxe viert terwijl mensen thuis de kachel lager moeten zetten, dan ben je je baan kwijt. Tijd voor aftreden.” PVV-leider Geert Wilders noemde Jetten “een typische D66-marionet die denkt dat het geld van de burger oneindig is”. Zelfs binnen de coalitie klonken kritische geluiden. NSC-Kamerlid Nicolien van Vroonhoven liet via een woordvoerder weten “dat soberheid ook voor bewindspersonen moet gelden”.

D66-leider Rob Jetten reageerde donderdagochtend met een kort statement: “Ik sta achter mijn werk en de keuzes die gemaakt zijn in het belang van Nederland. Sensatiezucht verandert daar niets aan.” Maar de woorden kwamen te laat. Opiniepeilingen die dezelfde ochtend werden gepubliceerd, tonen aan dat 68% van de ondervraagden vindt dat Jetten moet aftreden, en 54% gelooft dat het hele kabinet moet vallen als het schandaal niet adequaat wordt aangepakt.

Eva Jinek zelf zweeg na de uitzending grotendeels, maar liet via haar redactie weten: “Mijn taak is om machthebbers ter verantwoording te roepen. Dat heb ik gedaan. Punt.”

De confrontatie heeft niet alleen Jetten in een existentiële crisis gestort, maar ook de gehele politieke discussie over bestuurlijke cultuur en kloof met de burger opnieuw op scherp gezet. Terwijl de regering probeert te redden wat er te redden valt met een spoeddebat volgende week, groeit de roep om nieuwe verkiezingen. De vraag is niet langer óf er een crisis is, maar hoe diep die crisis zal gaan en wie er uiteindelijk de rekening gepresenteerd krijgt.

Voor miljoenen Nederlanders was de avond van 20 januari 2026 echter glashelder: de tijd van mooie woorden en luxe diners is voorbij. Ze willen hun belastinggeld terug – en ze willen leiders die begrijpen wat het betekent om rond te komen in het echte Nederland.