In een dramatische escalatie die schokgolven door de Nederlandse politiek heeft gestuurd, heeft PVV-leider Geert Wilders publiekelijk aangekondigd dat hij een strafrechtelijke en civiele rechtszaak aanspant tegen premier Dick Schoof. De aankondiging kwam tijdens een felle live-interview op RTL Nieuws op de avond van 6 februari 2026 en heeft al een storm van discussie door het hele land doen ontbranden.

Wilders, die rechtstreeks in de camera keek met zijn kenmerkende intensiteit, sprak duidelijke taal:

“De lafaard die zich verstopt achter een microfoon, ik sleep hem voor de rechter. Hij weet precies wat hij heeft gedaan. Hij weet wat er achter gesloten deuren is gezegd. En hij zal ervoor terechtstaan – onder ede, voor een rechter.”

Het doelwit van Wilders’ woede is niemand minder dan de zittende premier Dick Schoof, de technocraat die sinds midden 2025 het minderheidskabinet leidt. Volgens bronnen dicht bij de PVV draait de rechtszaak om beschuldigingen van smaad, machtsmisbruik en schending van ambtsplicht, voortkomend uit een reeks privé-gesprekken en gelekte berichten. Wilders beweert dat deze bewijzen aantonen dat Schoof opzettelijk zowel de Tweede Kamer als het publiek heeft misleid over de formatie van het huidige kabinet en de behandeling van belangrijke beleidsdossiers – met name migratie, asielbeleid en de controversiële “15+-socialmedia-leeftijdsgrens”-wetgeving.

Wilders zegt over “onweerlegbaar bewijs” te beschikken, waaronder geluidsopnames, WhatsApp-berichten en interne memo’s die zouden aantonen dat Schoof tijdens de coalitieonderhandelingen aan de PVV een veel strenger migratiepakket heeft beloofd – beloften die volgens Wilders werden verlaten zodra Schoof de steun van NSC, VVD en BBB had binnengehaald. Indien bewezen in de rechtbank, kunnen de claims Schoof blootstellen aan strafrechtelijke vervolging op grond van artikelen 261–262 (smaad/laster) en 273 (schending ambtsplicht) van het Wetboek van Strafrecht, met een maximale straf van één jaar gevangenis.

De gevraagde civiele schadevergoeding zou naar verluidt in de orde van €6–8 miljoen liggen, ter dekking van reputatieschade, verloren politiek kapitaal en kosten verbonden aan de lopende campagne-inspanningen van de PVV.

De inzet reikt veel verder dan Schoof alleen. RTL Nieuws, dat het interview uitzond waarin Wilders de aankondiging deed, bevindt zich nu zelf in het vizier. Wilders beweert dat de redacteuren en leidinggevenden van het netwerk op de hoogte waren van het gelekte materiaal vóór de uitzending van een item dat volgens hem “Schoof witwaste”. Juridische experts suggereren dat als Wilders kan aantonen dat RTL bewust misleidende informatie uitzond om de premier te beschermen, de omroep te maken kan krijgen met enorme aansprakelijkheid voor facilitering van smaad en schending van journalistieke plicht.

In het slechtste geval kunnen schadevergoedingen en proceskosten de toch al financieel kwetsbare commerciële zender richting faillissement duwen.

De gebeurtenissen volgden elkaar razendsnel op.

Om 20:47 uur liet Wilders de bom barsten tijdens de live-uitzending van “RTL Nieuws Late”. Binnen drie minuten – om 20:50 uur – belde de directeur van RTL Nieuws, Erik de Zwart, persoonlijk het juridische team van Schoof. Volgens bronnen binnen de omroep deelde De Zwart mee dat RTL een volledige on-air correctie en verontschuldiging zou uitzenden tijdens het volgende bulletin, tenzij Schoofs kant binnen een uur “definitief bewijs” leverde dat Wilders’ beschuldigingen ongegrond waren.

Om 21:12 uur, slechts 25 minuten na Wilders’ aankondiging, onderbrak RTL Nieuws de programmering om een zorgvuldig geformuleerde verklaring voor te lezen:

“Naar aanleiding van het interview van vanavond met Geert Wilders wenst RTL Nieuws te verduidelijken dat bepaalde claims met betrekking tot premier Dick Schoof niet onafhankelijk door dit netwerk zijn geverifieerd. Wij betreuren elke indruk die mogelijk is ontstaan en verontschuldigen ons bij de premier en de kijkers voor eventueel veroorzaakte onrust. RTL Nieuws blijft toegewijd aan onpartijdige en feitelijke berichtgeving.”

De verontschuldiging werd uitgezonden zonder enig commentaar van Schoof of zijn kantoor, wat onmiddellijk speculatie voedde over een stille deal achter de schermen. Politieke commentatoren merkten op hoe ongebruikelijk snel dit ging: de meeste media zouden uren – zo niet dagen – nodig hebben om claims van deze omvang te verifiëren voordat ze een rectificatie uitzenden.

Het feit dat RTL in minder dan 30 minuten in actie kwam, leidt velen tot de conclusie dat ofwel Schoofs team zware druk uitoefende, of dat de omroep al op de hoogte was van compromitterend materiaal en koos om een grotere schandaal voor te zijn.

Het kantoor van de premier heeft tot nu toe alleen een korte schriftelijke verklaring uitgegeven waarin Wilders’ beschuldigingen “ongegrond en politiek gemotiveerd” worden genoemd, met de belofte dat “alle gepaste juridische stappen zullen worden ondernomen om de eer van de premier en de integriteit van het ambt te verdedigen”. Er is geen ontkenning gekomen van de vermeende opnames of berichten – een stilte die door veel waarnemers als veelzeggend wordt gezien.

Reacties uit het politieke spectrum volgden snel en waren scherp verdeeld.

NSC-fractievoorzitter Pieter Omtzigt noemde Wilders’ stap “een gevaarlijke escalatie van persoonlijke aanvallen die de werking van de regering ondermijnen”. VVD-fractievoorzitter Dilan Yeşilgöz sprak van “klassiek PVV-theater” bedoeld om af te leiden van de problemen van de coalitie op begroting en migratie. GroenLinks-PvdA-co-voorzitter Frans Timmermans was voorzichtiger: “Als er verifieerbaar bewijs is van gebroken beloften en misleiding tijdens coalitieonderhandelingen, dan verdienen de Tweede Kamer – en het publiek – volledige transparantie.”

Peilingen van Maurice de Hond en I&O Research die vannacht zijn gepubliceerd, tonen een diep verdeelde publieke opinie: 41% gelooft dat Wilders gegronde redenen heeft voor de rechtszaak, 37% kiest de kant van Schoof, en de rest blijft onbeslist of onverschillig. Onder PVV-kiezers staat de steun voor de actie op 89%; onder NSC- en VVD-kiezers ligt die onder de 20%.

Juridische experts zijn verdeeld over de winstkansen. Staatsrechtprofessor Wim Voermans zei tegen NOS dat strafrechtelijke smaadzaken tegen zittende politici “uiterst zeldzaam en moeilijk te winnen” zijn in Nederland vanwege de hoge drempel voor het bewijzen van kwaadwillende opzet. Medierechtadvocaat Christiaan Alberdingk Thijm merkte echter op dat de civiele schadeclaim veel gevaarlijker kan zijn: “Als zelfs maar een fractie van de vermeende communicatie authentiek blijkt, kan de reputatie- en financiële schade enorm zijn – niet alleen voor Schoof, maar voor het hele narratief van ‘verantwoorde regeren’ van de coalitie.”

Voorlopig houdt het Nederlandse politieke landschap de adem in. Zal Wilders de vermeende opnames en berichten vrijgeven? Zal Schoof een tegenclaim indienen wegens kwaadwillige vervolging? En wat wist RTL precies – en wanneer – dat zo’n onmiddellijke terugtrekking uitlokte?

Eén ding is al duidelijk: de rechtszaak, of hij nu slaagt of faalt, heeft een smeulende coalitiecrisis omgetoverd tot een volwaardig nationaal spektakel. Het vertrouwen in de regering, toch al broos na jaren politieke turbulentie, heeft opnieuw een flinke klap gekregen.

En ergens op de achtergrond staan de microfoons nog steeds aan.