BBB-leider Van der Plas waarschuwt voor linkse macht bij kabinet VVD, D66 en CDA

Caroline van der Plas, fractievoorzitter van de BoerBurgerBeweging (BBB), heeft felle kritiek geuit op de voorgenomen vorming van een minderheidskabinet door VVD, D66 en CDA. Volgens haar dreigt dit kabinet in de praktijk een sterke linkse stempel te krijgen, ondanks dat GroenLinks-PvdA officieel buiten de coalitie blijft.

Van der Plas spreekt van een duidelijke waarschuwing: de VVD heeft zich volledig over links laten uitspelen, waardoor de kiezer die juist op een midden-rechtse koers hoopte, bedrogen uitkomt.

De aankondiging van een minderheidskabinet kwam als een verrassing voor veel politieke waarnemers. D66-leider Rob Jetten, CDA-voorman Henri Bontenbal en VVD-partijleider Dilan Yeşilgöz maakten begin januari 2026 bekend dat zij met hun drie partijen verder willen regeren.

Samen beschikken zij over slechts 66 zetels in de Tweede Kamer, ver onder de benodigde meerderheid van 76 zetels. Dit betekent dat het kabinet voor elk wetsvoorstel afhankelijk is van steun uit de oppositie. Precies daar zit volgens Van der Plas het grote gevaar.

De BBB-leider wijst erop dat een constructie zonder meerderheid in de praktijk leidt tot een permanente onderhandelingspositie met partijen als GroenLinks-PvdA.

“Ze kunnen nu wel zeggen dat GL-PvdA niet in het kabinet zit”, aldus Van der Plas in reacties op de formatie, “maar in de praktijk zal GroenLinks-PvdA keer op keer gevraagd worden om plannen te steunen.

De prijs wordt dan bepaald door links.” Deze uitspraak sloot naadloos aan bij haar eerdere kritiek in interviews en op sociale media, waar zij het kabinet typeerde als “een slecht begin” dat geen recht doet aan de gewenste midden-rechtse richting waar veel kiezers op stemden.

De formatie na de verkiezingen van eind 2025 verliep uiterst moeizaam. Na het vallen van het kabinet-Schoof in juni 2025 – waarin BBB nog wel deelnam – ontstond er een patstelling.

De VVD sloot herhaaldelijk een coalitie met GroenLinks-PvdA uit, terwijl D66 geen meerderheidskabinet met JA21 wilde vormen als de VVD daar ook in zat. Uiteindelijk kozen de drie partijen voor een experimenteel minderheidskabinet, iets wat in de Nederlandse parlementaire geschiedenis zeldzaam is.

De laatste keer dat een dergelijk kabinet zonder gedoogpartner functioneerde, dateert van ver voor de moderne tijd. Rutte I (2010-2012) had nog gedoogsteun van de PVV, maar nu lijkt gedoogsteun van rechts onwaarschijnlijk.

Van der Plas, die zelf ervaring heeft met een extraparlementair kabinet onder premier Dick Schoof, noemt de keuze hypocriet. “D66 en CDA zeiden voorop dat we geen experimenten meer moesten doen, want dat mislukt. En vervolgens komen ze met een experiment”, aldus de BBB-leider in Goedemorgen Nederland op WNL.

Zij vreest dat dit leidt tot instabiliteit en vooral tot inhoudelijke verschuivingen naar links. Themas als klimaat, stikstof, woningbouw en Europese integratie liggen gevoelig. GroenLinks-PvdA kan bij deze dossiers haar stempel drukken in ruil voor steun, terwijl rechtse partijen zoals PVV, FVD, JA21 en BBB buitenspel staan.

De kritiek van Van der Plas resoneert vooral bij kiezers die de VVD stemden om juist links beleid te voorkomen. Veel VVD-stemmers hoopten op een centrumrechtse koers met partijen als JA21 of BBB.

Door JA21 buiten de deur te houden – iets waar D66 zich sterk tegen verzette – blijft er volgens critici geen andere optie over dan links te zoeken.

Dagelijkse Standaard kopte treffend: “VVD laat zich over links uitspelen – Timmermans gaat de prijs bepalen.” Hoewel Frans Timmermans niet meer direct aan de formatietafel zat, symboliseert zijn naam voor veel rechts georiënteerde kiezers de linkse invloed via GL-PvdA.

De BBB staat inmiddels in de oppositie en profileert zich als verdediger van platteland, boeren en regio’s. Van der Plas gaf aan dat haar partij voorstellen van het nieuwe kabinet “per keer” zal beoordelen. “Wat wij straks kunnen steunen en wat niet, bepalen we inhoudelijk”, zei zij.

Dit betekent dat BBB zich constructief kan opstellen bij dossiers als landbouwverlichting of regio-investities, maar keihard zal opponeren tegen wat zij ziet als linkse hobby’s op het gebied van klimaat, immigratie of identiteitspolitiek.

Politiek analisten zien in de waarschuwing van Van der Plas een strategische zet. De BBB verloor bij de laatste verkiezingen zetels en zoekt naar een duidelijke positie in de oppositie.

Door zich scherp af te zetten tegen een “linkse” ontwikkeling binnen een zogenaamd centrumkabinet, probeert de partij haar profiel als rechts alternatief te versterken. Tegelijkertijd houdt Van der Plas de deur op een kier voor constructieve samenwerking.

Dit in tegenstelling tot PVV-leider Geert Wilders, die gesprekken met de formerende partijen afwees en spreekt van kiezersbedrog.

Het minderheidskabinet brengt risico’s met zich mee. Instabiliteit ligt op de loer: bij een paar afvallige stemmen kan een wetsvoorstel al stranden. De Eerste Kamer is eveneens een horde, waar de coalitie geen meerderheid heeft. Dit maakt het experiment extra kwetsbaar.

Van der Plas waarschuwt dat dit geen stabiel bestuur oplevert, maar een kabinet dat continu moet schipperen en daardoor vooral naar links neigt om steun te krijgen.

Voor veel Nederlanders is dit een déjà vu. Na jaren van Rutte-kabinetten met wisselende meerderheden en compromissen, hoopten velen op een duidelijke koers. In plaats daarvan dreigt een situatie waarin de verkiezingsuitslag – met een relatief sterke rechtse blok – onvoldoende doorklinkt in het beleid.

De waarschuwing van Caroline van der Plas onderstreept dat dilemma: een kabinet dat officieel centrum is, kan in de praktijk links worden. Of dit kabinet lang standhoudt, zal de komende maanden blijken. Vooralsnog klinkt de stem van de BBB-leider als een serieuze waarschuwing voor iedereen die midden-rechts stemde.

De politieke spanningen blijven hoog. Terwijl D66, VVD en CDA hopen op 30 januari 2026 het nieuwe kabinet op het bordes te presenteren, groeit bij oppositiepartijen het ongenoegen.

Van der Plas heeft met haar uitspraken duidelijk gemaakt dat zij dit proces kritisch volgt – en niet bang is om de vinger op de zere plek te leggen.

Of haar waarschuwing voor een “linkse macht” werkelijkheid wordt, hangt af van hoe het kabinet de komende periode invulling geeft aan zijn beloftes. Voor nu blijft het een precair evenwicht tussen ambitie, compromis en politieke realiteit.