Het is rond: na maandenlange onderhandelingen hebben D66, VVD en CDA een coalitieakkoord bereikt voor een nieuw minderheidskabinet in Nederland. Dit betekent dat de formatie na de Tweede Kamerverkiezingen van oktober 2025 eindelijk een einde heeft gevonden. De drie partijen, geleid door Rob Jetten (D66), Dilan Yeşilgöz (VVD) en Henri Bontenbal (CDA), presenteerden witte rook na intensieve gesprekken. Achter de schermen werd hard gevochten over cruciale thema’s zoals financiën, migratie en klimaatbeleid.

De verkiezingsuitslag van 29 oktober 2025 leverde D66 de meeste stemmen op, waardoor Rob Jetten waarschijnlijk de nieuwe premier wordt. Dit is een historische stap omdat D66 voor het eerst de grootste partij is in een coalitieopstelling. VVD en CDA volgen als sterke partners met respectievelijk liberalen en christendemocraten die ervaring brengen in regeren. Het akkoord draagt de titel ‘Aan de slag’ en richt zich op praktische oplossingen voor urgente problemen in de samenleving.

Onderhandelingen begonnen al in november 2025 met verkenner Wouter Koolmees, die D66 en CDA als basis zag voor verdere gesprekken. Informateur Sybrand Buma nam het stokje over toen bleek dat blokkades moesten worden doorbroken. Hans Wijers trad vroegtijdig af vanwege neutraliteitskwesties, wat de spanningen onderstreepte. Daarna volgde Rianne Letschert als informateur, die de drie partijen samenbracht tot een werkbaar akkoord.

Achter de schermen was het proces zwaar en emotioneel geladen. Verschillen over begrotingsdiscipline speelden een grote rol, waarbij VVD strengere normen eiste terwijl D66 en CDA meer ruimte zagen voor investeringen. Nachtelijke sessies en intensieve debatten leidden tot compromissen, zoals een maximaal begrotingstekort van 2 procent en geen eurobonds in Europa. Deze keuzes tonen de balans tussen liberale zuinigheid en progressieve ambities.

Migratiebeleid vormde een ander heet hangijzer tijdens de formatiegesprekken. VVD drong aan op strengere grenzen en beperking van asielinstroom, terwijl D66 pleitte voor humane benaderingen en integratie. CDA zocht een middenweg met nadruk op familiehereniging en arbeidsmigratie. Uiteindelijk ontstond een pakket maatregelen dat alle partijen konden verdedigen tegenover hun achterban.

Klimaat en stikstof bleven dominante thema’s in de onderhandelingen. D66 wilde ambitieuze doelen behouden voor CO2-reductie, VVD waarschuwde voor economische schade aan boeren en industrie. CDA bracht boerenbelangen in en zocht naar praktische oplossingen. Het akkoord bevat afspraken over versnelde transitie met oog voor regionale verschillen en boerensteun.

Woningbouw kreeg prioriteit in het coalitieakkoord omdat Nederland kampt met een groot tekort. De partijen beloven versnelling van bouwprojecten door minder bureaucratie en meer locaties vrij te maken. Dit moet leiden tot tienduizenden nieuwe woningen per jaar, met aandacht voor betaalbaarheid en duurzaamheid. Jongeren en starters profiteren hiervan het meest.

Economische groei en werkgelegenheid staan centraal in ‘Aan de slag’. Belastingverlagingen voor middeninkomens, investeringen in innovatie en ondersteuning van mkb vormen kernpunten. VVD benadrukt ondernemersvrijheid, D66 onderwijs en kennis, CDA sociale cohesie. Samen mikken ze op een sterke economie die welvaart deelt.

Onderwijsbeleid krijgt extra aandacht in het akkoord. D66 wil gelijke kansen en investeren in leraren, VVD prestatiebeloning en CDA waardenonderwijs. Het pakket omvat kleinere klassen, meer salaris voor docenten en aanpak van lerarentekort. Dit moet de onderwijskwaliteit in Nederland structureel verbeteren.

Zorg en ouderenzorg bleven niet onbesproken tijdens de harde onderhandelingen. Wachttijden verkorten, personeelstekort aanpakken en preventie bevorderen staan hoog op de agenda. De partijen zoeken balans tussen kostenbeheersing en toegankelijke zorg voor iedereen. Dit thema raakt veel Nederlanders direct in hun dagelijks leven.

Defensie en veiligheid krijgen meer budget in het nieuwe akkoord. NAVO-verplichtingen nakomen, defensie versterken en cyberdreigingen aanpakken zijn prioriteiten. VVD en CDA leggen hier sterk de nadruk op, terwijl D66 internationale samenwerking benadrukt. Dit past in een onzekere geopolitieke wereld.

Buitenlands beleid richt zich op Europa en multilaterale samenwerking. Geen eurobonds, maar wel sterke EU met focus op veiligheid en economie. De partijen willen Nederland als betrouwbare partner positioneren zonder soevereiniteit weg te geven. Dit compromis voorkwam diepere breuken.

De keuze voor een minderheidskabinet is opvallend en zeldzaam in Nederland. Met een zeteltekort in Tweede en Eerste Kamer moet het kabinet per dossier steun zoeken bij oppositie. Dit vereist flexibiliteit en dealmaking, wat risico’s maar ook kansen biedt voor breed gedragen beleid.

Fracties van D66, VVD en CDA stemden unaniem in met het akkoord na laatste checks. Kleine tekstuele aanpassingen werden nog doorgevoerd, maar grote struikelblokken bleven uit. Partijleiders toonden opluchting en enthousiasme om aan de slag te gaan met het landsbestuur.

Presentatie van het akkoord vindt plaats op vrijdag, met details over begroting en prioriteiten. Dit moment markeert het einde van maanden onzekerheid na de verkiezingen. Nederland krijgt eindelijk duidelijkheid over de politieke koers voor de komende jaren.

Rob Jetten als premier symboliseert vernieuwing en progressieve liberalen aan de macht. Zijn leiderschap moet de coalitie stabiel houden ondanks minderheidsstatus. Ervaring van VVD en CDA helpt bij navigeren door parlementaire obstakels.

Kritiek vanuit oppositie laat niet lang op zich wachten. Rechts verwijt het kabinet te links te blijven, links vindt het te rechts op migratie. Dit onderstreept de gepolariseerde politieke landschap in Nederland na 2025.

Toch biedt dit akkoord kansen voor stabiliteit na eerdere formaties die vastliepen. Door compromissen te sluiten tonen de partijen verantwoordelijkheid tegenover kiezers. Het echte werk begint nu met uitvoeren van afspraken in een dynamisch parlement.

Toekomstige uitdagingen zoals inflatie, energieprijzen en vergrijzing vragen om daadkracht. Het kabinet moet snel resultaten boeken om vertrouwen te winnen. Succes hangt af van samenwerking met oppositie en uitvoering op departementen.

De formatie toont hoe Nederlands poldermodel werkt, met uren onderhandelen tot consensus. Achter de schermen hard gevochten, maar uiteindelijk een akkoord dat vooruitgang belooft. Nederland kijkt uit naar een nieuw hoofdstuk in de politieke geschiedenis.