De Nederlandse politiek heeft zelden zo’n explosief moment meegemaakt op de nationale televisie. Vanmorgen, tijdens een live-interview in het NOS Journaal, barstte de spanning volledig open toen PVV-leider Geert Wilders in een ongekend felle reactie demissionair minister van Justitie en Veiligheid Dilan Yeşilgöz (VVD) aanviel. Wat begon als een discussie over de nasleep van de gewelddadige rellen in Amsterdam vorige maand, escaleerde binnen enkele minuten tot een van de meest venijnige verbale confrontaties in de recente parlementaire geschiedenis.

Wilders, zichtbaar woedend, onderbrak Yeşilgöz meerdere keren en richtte zich rechtstreeks tot haar met de woorden die nu al door het hele land worden geciteerd:

“Jij oude wrat, wie denk je wel dat je bent om op zo’n minachtende, walgelijke toon tegen mij te praten?!”

De studio viel stil. Presentator Harm Evenhuis probeerde nog te sussen, maar de schade was al aangericht. Wilders ging onverminderd door en vuurde een salvo aan beschuldigingen af.

De context: de Amsterdamse rellen en het parlementair onderzoek

De discussie draaide om de nasleep van de ernstige ongeregeldheden die eind januari 2026 uitbraken in Amsterdam-West en Amsterdam-Zuidoost. Wat begon als protesten tegen een demonstratie over het Midden-Oostenconflict, ontaardde in grootschalige vernielingen, brandstichting en geweld tegen politie en hulpdiensten. Er vielen tientallen gewonden, winkels werden geplunderd en de schade liep in de miljoenen.

In de weken daarna eiste de PVV herhaaldelijk een volledig parlementair onderzoek – een soort Nederlandse variant van een ‘royal commission’ – om de oorzaken, de rol van extremistische groeperingen en eventuele falende preventie en handhaving door de overheid onder de loep te nemen. Tot nu toe weigert het demissionaire kabinet-Schoff (met VVD, NSC, BBB en PVV in een moeizame formatie) echter in te stemmen met zo’n breed onderzoek. Volgens minister Yeşilgöz volstaat het lopende strafrechtelijk onderzoek en het interne rapport van de politieacademie.

Wilders noemde dat tijdens het NOS-interview “een schande en een schoolvoorbeeld van zwak leiderschap”.

“Je bent te zwak om de waarheid onder ogen te zien,” brieste hij. “Te zwak om verantwoordelijkheid te nemen. Te zwak om een volledig parlementair onderzoek te eisen dat eindelijk duidelijk maakt wie er gefaald heeft en waarom deze rellen zo uit de hand konden lopen. In plaats daarvan verstop je je achter vage rapporten en mooie woorden. Dat is geen leiding geven, dat is vluchten.”

Yeşilgöz’ reactie en de politieke aardbeving

Yeşilgöz, normaal gesproken kalm en welbespraakt, leek voor het eerst zichtbaar van slag. Ze begon haar antwoord met een poging tot relativering:

“Ik laat me niet provoceren door persoonlijke beledigingen. Dit gaat om feiten en niet om schelden.”

Maar haar stem trilde licht en ze herhaalde meerdere keren dezelfde zin over “het respecteren van het democratische proces”. Het kwam over als hakkelen. Presentator Evenhuis probeerde haar nog een keer het woord te geven, maar het momentum was volledig naar Wilders gegaan.

Binnen enkele minuten na afloop van het item explodeerde het internet. Hashtag #TeZwakYeşilgöz ging binnen drie minuten trending nummer één wereldwijd op X. Duizenden berichten stroomden binnen, variërend van “Eindelijk iemand die zegt wat we allemaal denken” tot “Dit is gênant voor de VVD”.

Tegen de middag waren er spontane demonstraties op het Plein in Den Haag. Honderden mensen, voornamelijk PVV-sympathisanten maar ook bezorgde burgers, scandeerden “Onderzoek nu!” en “Yeşilgöz weg!”. Politie moest hekken plaatsen om het Binnenhof te beschermen.

Achtergrond: de gespannen relatie tussen Wilders en Yeşilgöz

De aanvaring van vandaag komt niet uit de lucht vallen. Sinds de verkiezingen van november 2023 is de verhouding tussen PVV en VVD uiterst gespannen. Yeşilgöz leidde de VVD in een opvallende draai: ze sloot tijdens de formatiegesprekken niet langer uit om met Wilders samen te werken. Toch strandde de formatie meerdere keren op wederzijds wantrouwen.

Wilders verwijt Yeşilgöz dat ze “de waarheid over immigratie en veiligheid blijft ontkennen” en dat ze “liever een linkse coalitie vormt dan de problemen van de Nederlanders aan te pakken”. Yeşilgöz op haar beurt noemt Wilders herhaaldelijk “polariserend” en “niet constructief”.

De gebeurtenissen in Amsterdam hebben die kloof nog verder uitgediept. De PVV ziet de rellen als direct gevolg van jarenlang “slappe” integratie- en veiligheidsbeleid. De VVD wijst erop dat de meeste daders al jaren in Nederland wonen en dat preventie complexer ligt dan alleen “meer politie”.

Reacties uit de politiek en samenleving

De reacties lieten niet lang op zich wachten:

Caroline van der Plas (BBB): “Wilders gaat wel erg ver in zijn bewoordingen, maar de kern van zijn kritiek is terecht. We hebben recht op duidelijkheid.” Frans Timmermans (GroenLinks-PvdA): “Dit is beneden peil. Persoonlijke beledigingen horen niet thuis in het publieke debat. Het toont aan hoe diep de PVV is gezonken.” Rob Jetten (D66): “Yeşilgöz heeft zich waardig gedragen onder zware provocatie. Dit is puur theater van Wilders.” Pieter Omtzigt (NSC): “Een parlementair onderzoek moet er komen, maar niet op deze toon. Laten we inhoudelijk discussiëren.”

Binnen de VVD zelf lijkt de steun voor Yeşilgöz echter af te brokkelen. Meerdere Tweede Kamerleden lieten anoniem weten “geschrokken” te zijn van hoe zwak ze overkwam. “Dit helpt ons niet in de formatie,” zei een ingewijde.

Sociale media en publieke opinie

De hashtag #TeZwakYeşilgöz groeide in enkele uren uit tot een fenomeen. Memes met Yeşilgöz’ bleke gezicht tijdens het interview gingen viraal. Tegelijkertijd ontstonden er ook tegengeluiden: #SteunDilan en #NietBegaanbaar werden gebruikt door mensen die vinden dat Wilders over de schreef is gegaan.

Peilingen die dezelfde middag online verschenen, tonen een meerderheid van de Nederlanders (rond de 54-58%) die vindt dat er wél een parlementair onderzoek moet komen naar de Amsterdamse rellen. Slechts 32% steunt het standpunt van het kabinet dat het huidige onderzoek voldoende is.

Wat nu?

Voor Yeşilgöz is dit optreden een potentiële politieke ramp. Binnen de VVD groeit de druk om haar positie te heroverwegen, zeker nu de formatie nog altijd in een impasse zit. Voor Wilders is het een enorme boost: hij heeft bewezen dat hij nog altijd in staat is om het debat volledig te domineren en de agenda te bepalen.

Of dit het moment is dat de VVD definitief breekt met de gedoogconstructie, of dat Yeşilgöz juist sterker terugkomt, zal de komende dagen blijken. Eén ding is zeker: de Nederlandse politiek is vanmorgen weer een stuk rauwer en emotioneler geworden.

En terwijl de demonstranten op het Plein “Waarheid! Waarheid!” scanderen, blijft de vraag hangen: zal er eindelijk een echt parlementair onderzoek komen, of blijft dit alles bij woorden en woede?